14 Management principes (Fayol)

In de vorige eeuw had men natuurlijk ook al te maken met management in de praktijk. Begin 1900 moesten er ook al grote organisaties zoals productiefabrieken geleid worden. In die tijd waren er nog weinig (externe) middelen, modellen en methoden op dit gebied. Mede dankzij wetenschappers zoals Henri Fayol (1841-1925) zijn toen de eerste beginselen gevormd voor het hedendaagse management.

Deze eerste beginselen, ook wel principes genoemd zijn de onderliggende essentiële factoren die de fundamenten vormen van succesvol management. Henri Fayol heeft hier uitgebreid onderzoek naar gedaan en wist 14 management principes te definiëren. Deze principes en het achterliggende onderzoek van Henri Fayol zijn gepubliceerd in het boek ‘Algemeen en Industrieel Beleid’ (1916).

Fayol ‘s 14 gedefinieerde management principes

Management principes zijn uitspraken die gebaseerd zijn op een fundamentele waarheid. Deze principes fungeren als leidraad voor het nemen van beslissingen en acties van het management. Ze zijn opgesteld aan de hand van observatie en analyse van gebeurtenissen waar managers in de praktijk mee worden geconfronteerd. Aan de hand van jarenlange studie heeft Henri Fayol er 14 management principes kunnen vaststellen, te weten:

1. Werkverdeling (Division of Work)
2. Autoriteit en verantwoordelijkheid (Authority and Responsibility)
3. Discipline
4. Eenheid van bevel (Unity of Command)
5. Eenheid van richting (Unity of Direction)
6. Ondergeschiktheid van individueel belang (Subordination of Individual Interest)
7. Beloning (Remuneration)
8. Centralisatie (The Degree of Centralization)
9. Hiërarchie (Scalar Chain)
10. Orde (Order)
11. Gelijkheid (Equity )
12. Stabiliteit van het personeel (Stability of Tenure of Personnel)
13. Initiatief (Initiative)
14. Teamsynergie (Esprit de Corps)

1. Werkverdeling (Division of Work)

In de praktijk hebben medewerkers binnen een organisatie verschillende kennisgebieden en vaardigheden. Betreft de kennisgebieden zijn daar ook diverse niveaus in te onderscheiden (van generalist tot specialist). Persoonlijke en professionele ontwikkeling ondersteunen dit. Volgens Fayol leidt specialisatie tot efficiëntie van de werkarbeid en verhoogt dit de productiviteit. Daarnaast verhoogt specialisatie de snelheid en nauwkeurigheid van de medewerkers. Dit management principe is voor zowel technische als leidinggevende werkzaamheden van toepassing.

2. Autoriteit en verantwoordelijkheid (Authority and Responsibility)

Om zaken gedaan te krijgen binnen een organisatie, heeft het management bevoegdheid om taken toe te bedelen aan de medewerkers. Uiteraard gaat dit gepaard met de nodige verantwoordelijkheid. De bijgaande bevoegdheid of anders gezegd autoriteit geeft volgens Fayol het management het recht om opdrachten te geven aan de ondergeschikten. De verantwoordelijkheid is te herleiden vanuit de prestaties waar dan ook de nodige afspraken over gemaakt dienen te worden. Met andere woorden autoriteit en verantwoordelijkheid gaan samen en zijn twee kanten van dezelfde medaille.

3. Discipline

Dit derde management principe staat in het teken van gehoorzaamheid. Het is vaak een onderdeel van de kernwaarden van een missie en visie, in de vorm van goed gedrag en respectvol met elkaar omgaan. Dit management principe is essentieel en wordt gezien als de olie die de motor van een organisatie soepel laat lopen.

4. Eenheid van bevel (Unity of Command)

Het management principe 'Eenheid van bevel' houdt in dat elke medewerker de nodige taken dient te ontvangen van een manager en daarover ook de nodige verantwoording verschuldigd is aan de manager. Bij taken en aanverwante verantwoordelijkheden vanuit meerdere managers is het gevaar dat er verwarring kan ontstaan wat kan leiden tot mogelijke conflicten voor medewerkers. Door dit principe te hanteren kan de verantwoordelijkheid voor fouten gemakkelijker worden vastgesteld.

5. Eenheid van richting (Unity of Direction)

Dit management principe staat geheel in het teken van focus en eenheid. Alle medewerkers leveren dezelfde activiteiten die te koppelen zijn aan dezelfde doelstellingen. Alle activiteiten dienen onder één groep in de vorm van een team te worden ondergebracht. Deze activiteiten dienen te worden beschreven in een plan van aanpak. De manager is hier eindverantwoordelijk voor en controleert de voortgang van de gedefinieerde n geplande activiteiten. Aandachtspunten hierbij zijn de inspanningen van de medewerkers en de coördinatie.

6. Ondergeschiktheid van individueel belang (Subordination of Individual Interest)

Binnen een organisatie zijn er altijd allerlei belangen. Om een organisatie goed te laten functioneren, geeft Fayol aan dat persoonlijke belangen ondergeschikt zijn aan organisatie belangen (ethiek). De primaire focus ligt op de organisatiedoelstellingen en niet individueel. Dit geldt voor alle lagen in de organisatie dus ook voor het management.

7. Beloning (Remuneration)

Motivatie en productiviteit liggen heel dicht bij elkaar als het gaat om het soepel functioneren van een organisatie. Dit management principe stelt dat er voldoende beloning moet zijn om medewerkers gemotiveerd en productief te houden. Er zijn twee vormen van belonen namelijk niet-financieel (een compliment, uitbreiding verantwoordelijkheden, credits) en financieel (vergoeding, bonus of andere financiële compensatie). Uiteindelijk gaat het om het belonen van de geleverde inspanningen.

8. Centralisatie (The Degree of Centralization)

Binnen een organisatie is een balans tussen het management en autoriteit voor besluitvorming cruciaal. Dit is afhankelijk van de omvang en grootte van een organisatie inclusief de hiërarchie. Bij centralisatie is de concentratie voor besluitvorming rond het topmanagement (bestuur). Het delen van bepaalde autoriteiten voor besluitvorming met lagere niveaus (midden en lager management) noemt Fayol decentralisatie. Fayol geeft aan dat een organisatie moet streven naar een goede balans hierin.

9. Hiërarchie (Scalar Chain)

Hiërarchie komt in elke organisatie voor. Dit varieert van topmanagement (bestuur) tot laagste rang medewerkers. Fayol’s management principe ‘hiërarchie’ is dat er een duidelijke en heldere lijn op het gebied van gezag en autoriteit moet zijn (van top tot laagste rang en alle managers op alle niveaus). Dit kan gezien worden als een soort management structuur. Iedere medewerker kan contact opnemen met een leidinggevende of superieur in bijvoorbeeld een noodsituatie zonder te tarten aan de hiërarchie. Zeker als het gaat om het rapporteren over een calamiteit aan de directe managers / superieuren.

10. Orde (Order)

Medewerkers van een organisatie dienen volgens dit management principe te beschikken over de juiste voorzieningen, wil men goed kunnen functioneren in een organisatie. Naast sociale orde (verantwoordelijkheid van de managers) dient de werkomgeving veilig, schoon en netje te zijn.

11. Gelijkheid (Equity)

Het management principe ‘gelijkheid’ komt vaak voor in de kernwaarden van een organisatie. Volgens Fayol moeten medewerkers vriendelijk en gelijk worden behandeld. Werknemers moeten op de juiste plek in de organisatie zitten om de juiste dingen te doen. Managers moeten dit proces begeleiden en bewaken en moeten eerlijk en onpartijdig omgaan met werknemers.

12. Stabiliteit van het personeel (Stability of Tenure of Personnel)

Dit management principe staat voor de inzet en sturing van het personeel dat in balans moet zijn met de te leveren dienstverlening vanuit de organisatie. In deze streeft het management naar minimaal personeelsverloop en continue juiste bezetting. Aandachtspunten zoals veelvuldig functiewisseling en voldoende ontwikkeling dienen goed te worden gemanaged.

13. Initiatief (Initiative)

Fayol vindt met dit management principe dat medewerkers voldoende ruimte moeten krijgen voor nieuwe ideeën. Dit stimuleert volgens hem de belangstelling, betrokkenheid en levert de organisatie extra waarde op. Initiatieven van medewerkers zijn een bron van de kracht voor de organisatie, aldus Henri Fayol. Hierdoor wordt bij de werknemers de betrokkenheid en belangstelling gestimuleerd.

14. Teamsynergie (Esprit de Corps)

Het management principe ‘teamsynergie’ staat voor het streven naar betrokkenheid en eenheid van de medewerkers. Managers zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het moreel op de werkplek; individueel en op het gebied van communicatie. Teamsynergie draagt bij aan de ontwikkeling van de cultuur en creëert een sfeer van wederzijds vertrouwen en begrip.

Tot slot

De 14 management principes kunnen worden ingezet om organisaties te leiden en zijn handige hulpmiddelen voor forcasting, planning, procesmanagement, organisatiemanagement, besluitvorming, coördinatie en beheersing.

Hoewel veel zaken voor de hand liggen worden nog veel van deze zaken op basis van gezond verstand gebruikt in de hedendaagse managementpraktijken in organisaties. Het blijft een praktische lijst met aandachtspunten die gebaseerd is op het onderzoek van Henri Fayol welke tot op de dag van vandaag van toepassing is vanwege een aantal logische beginselen/ principes.

Literatuuraanbevelingen

Klik op de plaatjes voor meer informatie

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!

Gebruik de volgende anchortekst:

<a href="http://www.scienceprogress.nl/14-management-principes">ScienceProgress.nl: 14 Management principes (Fayol)</a>